Maiden Bridge

Adala – Demirköprü Barajı Aarasındaki yolun 3. Kilometresinde ve baraja yaklaşık 1 km mesafede, çam ağaçlarının arasından sola sapan tali yol Kız Köprüsü’ne ulaşır. Gediz Vadisi’nin daraldığı bir noktada, vadinin iki yanındaki taraça düzlükleri birleştirecek şekilde inşa edilen 97.5 metre uzunluktaki bu büyük ve zarif taş köprü, yerli kayadan oluşan sağlam zemine oturması ve yer seçiminin yanı sıra tasarımındaki mükemmellikler nedeniyle günümüze sapasağlam gelebilmiştir. Kuzeybatı – Güneydoğu istikametinde uzanan köprünün zeminden en yüksek noktası, 11,5 metre ve korkuluklar dahil tabliye genişliği 3,4 metredir. Yuvarlak kemerli altı ayak üzerinde yükselen Kız Köprüsü’nün merkezindeki kemer, büyük ve yüksekken iki yanındaki kemerler, arazi yapısına bağlı olarak farklı büyüklüklerdedir. Bu nedenle büyük kemerin kilit taşından itibaren iki tarafa doğru hafif birer eğimle alçalan köprü, ana kemerli veya dik kemerli köprülerin mimari özelliklerini gösterir. Ayak ve kemerlerinin iç kısımlarında kesme taş kullanılan köprü gövdesi gnays, şist gibi yerli taşlardan harçlı örgü ile inşa edilmiştir. Üst kısımlarında ve iki yandaki 40’ar cm kalınlıktaki korkuluk duvarlarında bazalt ve benzeri volkanik kayaçların kullanımı ile göze çarpan işçilik farklılıkları Kız Köprüsü’nün bir çok kez onarım gördüğü, yakın zamanda ve esaslı bir şekilde yapılan tamiratların birinde köprünün tabliye kısmının yeniden inşa edildiğine dair belirgin işaretlerdir. Kız Köprüsü’nün kitabesi yoktur ve büyük kemerin kilit taşı üzerindeki kitabe boşluğu da muhtemelen yerine konulmayan ya da günümüze ulaşmayan tamirat kitabesine aittir. Hakkındaki arşiv kayıtları da tespit edilemeyen köprünün, kim tarafından ve ne zaman inşa edildiği konusunda farklı anlatımlar ve görüşler bulunmaktadır. Araştırmacı İbrahim Çiçek “Tarih İçinde Adala ve Köyleri” adlı kitabında “Adala’nın Lidyalılar’a ait bir kasaba olduğunu, yanından geçen Gediz Irmağı’na da Kız Çayı denildiğini, bu çay üzerine yapılan köprünün Krezüs’ün kızına ait olduğunu bu nedenle de Kız Köprüsü denildiğini” anlatan rivayeti nakleder. Aynı kitapta, “Atatürk Üniversitesi Tarih Bölümü’nden Prof. Dr. Enver Konukçu ile Gazi Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü öğretim üyesi Hakkı Acun’un köprüyü yerinde inceledikleri ve Osmanlı’nın ilk dönemlerine tarihledikleri” anlatılır. (Çiçek, Çetin – 2001) Sanat Tarihi Profesörü Fügen İlter “Köprülerin ana gözlerinde dairesel kemer kullanma modasının Anadolu Beylikleri Dönemi’nde başladığını belirtir. (İlter – 1978) Ancak Sultan III. Murat’ın harem-i Humayun ağalarından Nasuh Ağa’nın Adala’da 1580 yılında inşa ettirdiği, ne zaman yıkıldığı bilinmeyen köprü ile Kız Köprüsü’nün birbirine yakın konumları birlikte değerlendirildiğinde Kız Köprüsü’nün, Nasuh Ağa Köprüsü’nün yıkılmasından sonra yaptırılması ihtimali kuvvetli şekilde söz konusudur. Kız Köprüsü konumu nedeniyle inşa edildiği tarihten yakın zamana kadar, Gediz Havzası’nda Sart, Salihli, Adala ve Dibek Dağı çevresinin yanı sıra Demirci, Gördes, Kula ve Alaşehir’e kadar uzanan yollarda ulaşımın her mevsimde kesintisiz sağlandığı tek kavşak noktası olmuştur. Bu mevkinin ulaşım bakımından bölgesel önemini sürdürmesi nedeniyle Sultan II. Abdülhamid döneminde Kız Köprüsü’nün Kuzeydoğusunda yeniden düzenlenen Salihli – Demirci kara yolunda, Gediz üzerinden geçit sağlayan yeni bir köprü kuruldu. Taş örgü ayaklar üzerine oturtulan ve tabliyesi demir-çelik olan 113,4 metre uzunluktaki bu büyük köprüye inşaat özellikleri nedeniyle “Demir Köprü” adı verildi. Ancak konumu ve üzerine inşa edildiği vadi zemininin sağlamlığı nedeniyle 1954’de inşasına başlanan barajın set duvarının bu noktada yer almasına karar verildiği için bu köprü yıktırıldı ama adı Demirköprü Barajı ismiyle yaşatıldı. Kız Köprüsü bugün anayolun dışında doğanın sessizliğinde kalmış bir ata yadigarı ve Jeoparkı’ın önemli tarihi anıtlarından biri. Ancak zarif bir kavisle Gediz’in iki yakası arasında uzanan bu bilinmezliklerle dolu köprünün, suyun aynasına yansıyan görüntüsü, gurbeti sılaya bağlayıp, kervanları menzillerine ulaştıran yolların yüzlerce yıllık öykülerini fısıldar gibi.

Photo Gallery

Copyright @ 2020 All Rights Reserved to kulasalihligeopark.com.
en_US